Identidade de gênero e interação simbólica: o valor explicativo da teoria de George Herbert Mead

Autores

DOI:

https://doi.org/10.25244/1984-5561.2026.8175

Palavras-chave:

Identidade, Identidade de gênero, Interação simbólica, Ações comunicativas

Resumo

Este artigo foca a temática da construção social das Identidades de Gênero indagando seu significado sob a ótica da concepção teórica interacionista, pesquisando de forma especial as categorias do sistema teórico de George Herbert Mead e sua visão das ações sociais como ação comunicativa no sentido habermasiano. Defendemos a tese de que o desenvolvimento identitário da pessoa, o processo da construção das identidades de gênero, são enquadrados num marco de relações intersubjetivas das que surgem e nos quais se constroem sendo a pessoa sujeito ativo, mas não como ator individualista, voluntarista performativo, isolado, mas em um contexto de comunidade social que atua não como simples ator reprodutor de conteúdos identitários estruturalmente prefigurados e estereotipados em atos apenas imitativos automáticos reativos. As categorias teóricas das explicações de George Herbert Mead sobre a constituição social da pessoa e da sua identidade dá elementos teóricos explicativos importantes que permitem entender o processo da constituição das identidades de gênero como um processo no qual os sujeitos (re) constroem e desconstroem os elementos sociais de gênero de forma constante.

Downloads

Não há dados estatísticos.

Biografia do Autor

Rita Radl-Philipp, Universidad de Compostela

Docente Ph.D na Universidad de Compostela, Espanha.

Referências

BUBNER, REINHARDT: Modern German Philosophy, Cambridge, 1981.

BUTLER, JUDITH. Corpos que pesam: sobre os limites discursivos do “sexo”. In: LOURO, G.L. O corpo educado: pedagogias da sexualidade. Belo Horizonte: Autêntica, 1999.

BUTLER, JUDITH. Cuerpos que importan: sobre los limites materiales y discursivos del “sexo”. 1 ed. Buenos Aires: Paidós, 352 p., 2002.

BUTLER, JUDITH. Problemas de Gênero: feminismo e subversão da identidade. 17 ed. Rio de Janeiro: Civilização Brasileira. 2019.

DE LAURETIS, TERESA: Technologies of Gender. Essays on Theory, Film and Fiction, 1989, MacMillan Press, London.

HABERMAS, JÜRGEN: Erkenntnis und Interesse, Suhrkamp, Frankfurt, 1975.

HABERMAS, JÜRGEN: Theorie des kommunikativen Handelns, tomos 1 y 2, Suhrkamp, Frankfurt, 1981. Em espanhol: Teoría de la acción comunicativa, Taurus, Madrid,1984.

INNERARITY, DANIEL: Praxis e Intersubjetividad. La teoría crítica de Jürgen Habermas, Pamplona: EUNSA, 1985.

MEAD, GEORGE HERBERT: Espíritu, Persona y Sociedad. Paidós, Barcelona, págs. 107 e ss., original em inglés: Mind Self and Society. From the Stand Point of a Social Behaviorist. University of Chicago Press, Chicago, 1972

MONEY, JOHN: Transsexualism and Sex Reassignment, John Hopkins University, Baltimore, 1969.

NEVES DE JESUS E RADL-PHILIPP: Experiência acesso a saude por mulheres trans e travestus em um municipio do interior da Bahia: Apontamentos para formaçao dos professionais de saude voltada ao acolhimento das demandas trans, em: X CINABEH: Diversidade sexual, étnico-racial e de gênero: saberes plurais e resistências, Vol. 1, Devires, Campina Grande-SP, 2021, p. 1842-1854.

RADL-PHILIPP, RITA: Derechos Humanos y Género, Em: CADERNOS CEDES: “Educação e direitos humanos: contribuições para o debate”, no. 81, maio-agosto 2010, pp. 135-155.

RADL-PHILIPP, RITA E SANTOS MAFRA MEDEIROS, SHIRLENE: “Identidades, Género y Educación: Memoria Educativa y la Formación Social de la Identidad en Educadoras en Brasil”, em: Innovación Educativa, nº 26, 2016, pp. 147-166

RADL-PHILIPP, RITA/ MARTINEZ RADL, FANNY: Memória e ações comunicativas. Uma visão teórica comunicativa interacionista da teoria sociológica de Halbwachs, em: RADL-PHILIPP, RITA y SANTOS ALVES, ANA ELIZABETH (eds.) Memoria, género y educación. Investigaciones y cuestiones epistemológicas- Memôria, gênero e educação. Pesquisas e questões epistemológicas, Santiago de Compostela, Servizo de Publicaciones de la Universidade de Santiago de Compostela, Biblioteca Centro Interdisciplinario de Investigacións Feministas e de Estudos do Xénero -CIFEX, Vol. 7, pp. 31-46, 2018.

RADL-PHILIPP, RITA: La educación como interacción simbólica, em: REVISTA DE EDUCACIÓN, n. 145, p. 7-15, 1991.

RADL-PHILIPP, RITA: Teoría hermeneútico-crítica frankfurtiana, interés epistemológico emancipativo y prácticas de Pedagogía Crítica, em: Revista Binacional Brasil Argentina Diálogo entre as Ciências, vol. 3, no. 2, dezembro 2014, p. 146-174.

RADL-PHILIPP, RITA: Perspectivas epistemológicas científicas atuais no campo das teorias feministas, em: Mascarenhas, R. e Mara Bertoni, L. Estado, política e sociedade: está o mundo de ponte cabeça? Technopolitik, Brasilia, 2019, pp. 169-184.

SIGUSCH, VOLKER: Transsexueller Wunsch und zissexuelle Abwehr, em: PSYCHE, September 1995, 49. Jahrgang, Heft 9/10, pp. 811-837.

SIGUSCH, VOLKER: “Die Transsexuellen und unser nosomorpher Blick”, In: Zeitschrift für Sexualforschung, 1991, 4, pp. 309-343.

WATZLAWICK, PAUL WATZLAWICK, JANET H. BEAVIN e DON D. JACKSON: Menschliche Kommunikation: Formen, Störungen, Paradoxien, Hogrefe, Göttingen, 2011 (original: 1967).

Downloads

Publicado

2026-07-03

Como Citar

RADL-PHILIPP, Rita. Identidade de gênero e interação simbólica: o valor explicativo da teoria de George Herbert Mead. Trilhas Filosóficas, [S. l.], v. 19, n. 1, p. 8–22, 2026. DOI: 10.25244/1984-5561.2026.8175. Disponível em: https://homologacaoperiodicos.apps.uern.br/index.php/RTF/article/view/8175. Acesso em: 7 jul. 2026.

Edição

Seção

DOSSIÊ GEORGE HERBERT MEAD (v.19, n. 1, 2026)

Artigos mais lidos pelo mesmo(s) autor(es)